17 czerwca br. w Ośrodku Rozwoju Edukacji w Warszawie odbyło się szkolenie poświęcone zmianom w podstawie programowej języka polskiego dla szkół podstawowych. Będzie ona wdrażana – najpierw w klasach czwartych – od września 2026 roku w ramach Reformy26. Kompas Jutra.
W szkoleniu uczestniczyli nauczyciele konsultanci i nauczyciele doradcy metodyczni z placówek doskonalenia nauczycieli, którzy już wkrótce przeprowadzą takie same szkolenia dla nauczycieli języka polskiego w regionalnych placówkach doskonalenia nauczycieli.
W kierunku edukacji rozwijającej kompetencje i sprawczość
W centrum uwagi znalazły się założenia nowej podstawy programowej. Jej głównym celem jest wspieranie uczniów w funkcjonowaniu w dynamicznie zmieniającym się świecie poprzez rozwijanie kompetencji fundamentalnych, kompetencji przekrojowych i sprawczości.
Prowadzące Joanna Kostrzewa i Beata Kapela-Bagińska omówiły znaczenie wartości stanowiących fundament działań edukacyjnych oraz przedstawiły proponowane cele edukacji, które wynikają z profilu absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej. Razem z uczestnikami przeanalizowały także kierunki zmian w organizacji procesu dydaktycznego oraz rolę nauczyciela jako osoby wspierającej aktywne uczenie się.
Nowa organizacja treści nauczania na lekcjach języka polskiego
Pracując w zespołach zadaniowych, uczestnicy omówili nową strukturę wymagań szczegółowych w podstawie programowej języka polskiego. Zaprezentowali siedem obszarów kształcenia: komunikację, odbiór tekstów kultury, świadomość językową, tworzenie wypowiedzi, rozwijanie autorefleksji i tożsamości, edukację medialną oraz praktyki czytelnicze.
Prowadzące przedstawiły zmiany w obszarze świadomości językowej oraz funkcjonalnym podejściu do nauczania języka, opartym na rozwijaniu skutecznej, świadomej i odpowiedzialnej komunikacji.
Interdyscyplinarność i nowe moduły tematyczne
W nowej podstawie programowej interdyscyplinarność jest rozumiana jako integrowanie wiedzy i umiejętności z różnych dziedzin wokół wspólnych problemów i doświadczeń uczniów.
Uczestnicy poznali założenia modułu filozoficznego, kulturowego i medialnego, a także analizowali możliwości ich wykorzystania w praktyce szkolnej. W części warsztatowej projektowali działania dydaktyczne, które pozwalają łączyć edukację polonistyczną z innymi obszarami kształcenia.
Praktyki czytelnicze i nowe spojrzenie na lekturę
Nowa podstawa programowa wprowadza zmiany związane z praktykami czytelniczymi, w tym nowe podejście do kanonu lektur.
Dyskusja dotyczyła budowania trwałych nawyków czytelniczych, wzmacniania krytycznego czytania oraz tworzenia przestrzeni do świadomego wyboru tekstów przez uczniów. Podkreślono znaczenie łączenia klasycznych tekstów kultury z utworami bliższymi doświadczeniom współczesnych uczniów.
Doświadczenia edukacyjne jako przestrzeń budowania sprawczości
Podczas lekcji języka polskiego uczniowie będą brali udział w doświadczeniach edukacyjnych.
Uczestnicy poznali praktyczne rozwiązania wspierające aktywne nauczanie i uczenie się. Następnie pracowali nad projektowaniem sytuacji edukacyjnych, które rozwijają współpracę, krytyczne myślenie, refleksyjność i odpowiedzialność uczniów za własne uczenie się.
Efekty szkolenia
Uczestnicy szkolenia:
- pogłębili wiedzę dotyczącą założeń nowej podstawy programowej języka polskiego;
- przeprowadzili analizę celów przedmiotu i ich wpływ na organizację procesu dydaktycznego;
- poznali nowe obszary kształcenia i ich zastosowanie praktyczne;
- rozwinęli kompetencje związane z planowaniem doświadczeń edukacyjnych;
- wypracowali propozycje działań wspierających rozwój kompetencji uczniów oraz ich sprawczości;
- przygotowali się do przeprowadzenia szkoleń dla nauczycieli języka polskiego w placówkach doskonalenia nauczycieli.
Uczestnicy szkolenia stworzyli przestrzeń do wymiany doświadczeń i wspólnej refleksji nad kierunkiem rozwoju edukacji polonistycznej, a także rolą szkoły w przygotowaniu uczniów do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym.
Szkolenie zorganizował Wydział Kształcenia Ogólnego i Kompetencji Cyfrowych ORE w ramach cyklu szkoleń z podstaw programowych w Reformie26. Kompas Jutra na I i II poziomie edukacyjnym.
