Języki obce nowożytne. Podstawa programowa do szkoły podstawowej w Reformie26. Kompas Jutra
ISBN: 978-83-68584-82-0
Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie opracował 10 poradników na temat wdrażania nowej podstawy programowej. Dotyczą one wychowania przedszkolnego, edukacji wczesnoszkolnej oraz przedmiotów ogólnokształcących, które są realizowane od klasy IV szkoły podstawowej. Poradniki ORE to praktyczne narzędzie, które wspiera przygotowanie kadry pedagogicznej do skutecznego wdrożenia nowej podstawy programowej oraz budowania szkoły nowoczesnej, angażującej i sprzyjającej rozwojowi uczniów.
Adresaci i cel poradników
Poradniki są przeznaczone przede wszystkim dla nauczycieli doradców metodycznych i nauczycieli konsultantów. Służą do przygotowania i przeprowadzenia szkoleń dotyczących sposobu wdrażania podstawy programowej Kompas Jutra od 1 września 2026 roku w przedszkolu oraz klasie I i klasie IV szkoły podstawowej. Nauczyciele znajdą w poradnikach informacje o nowym spojrzeniu na proces nauczania i uczenia się uczniów.
Najważniejsze zmiany w podstawie programowej
Publikacje przedstawiają najważniejsze zmiany merytoryczne i organizacyjne, które wynikają z nowej podstawy programowej. Zawierają także praktyczne wskazówki, jak wdrażać te zmiany w praktyce szkolnej.
Autorzy podkreślają, że nowa podstawa programowa zakłada zmianę podejścia do nauczania: przejście od przekazania wiedzy encyklopedycznej do rozwijania umiejętności oraz świadomego i praktycznego wykorzystania wiedzy. Omawiają znaczenie:
- rozwijania kompetencji fundamentalnych i przekrojowych;
- nauczania opartego na doświadczeniu;
- wzmacniania sprawczości uczniów;
- indywidualizacji procesu kształcenia;
- oceniania wspierającego;
- nauczania i uczenia się z wykorzystaniem modelu STEM.
Poradnik do języków nowożytnych
Poradnik „Języki obce nowożytne. Podstawa programowa do szkoły podstawowej w Reformie26. Kompas Jutra” to kompleksowe opracowanie metodyczne, które wyjaśnia filozofię nowej podstawy programowej języków nowożytnych. Pokazuje także, jak ją wdrażać w klasach IV–VIII w sposób praktyczny, nowoczesny i wspierający sprawczość uczniów. Publikacja przedstawia języki nowożytne jako przedmiot, który:
- przestaje być jedynie zbiorem reguł podporządkowanych wymaganiom ewaluacyjnym i egzaminacyjnym;
- staje się dla ucznia narzędziem intencjonalnego działania, ekspresji własnych myśli, przekonań oraz emocji w sytuacjach rzeczywistych
- przestrzenią do rozwijania kompetencji przekrojowych, fundamentalnych i sprawczości;
- służy nie tyle samemu nauczaniu języka obcego, ile uczeniu się poprzez język w świecie wielojęzycznym i wielokulturowym.
Poradnik zawiera:
- pogłębiony komentarz dydaktyczny – jego celem jest uszczegółowienie informacji oraz działań, które są planowane do realizacji podczas szkoleń;
- scenariusz szkolenia kaskadowego wraz z prezentacją – gotowy plan i materiały wizualne do przeprowadzenia szkoleń w regionach;
- wskazówki metodyczne i dydaktyczne dla nauczycieli;
- podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie języka obcego nowożytnego;
- zestawienie zmian w podstawie programowej, gdzie porównana zmiany wprowadzone w nowej podstawie w stosunku do poprzedniej wersji podstawy programowej.
Poradnik pokazuje uczenie się języków nowożytnych jako proces głęboko zintegrowany z wszechstronnym rozwojem ucznia, gdzie odchodzi sie od tradycyjnej, pełnej kontroli nauczyciela. Współczesna dydaktyka językowa opiera się na rozwijaniu sprawczości uczniów poprzez włączanie ich w proces decyzyjny i dawanie im wyboru w zakresie zadań czy form prezentacji. Towarzyszy temu budowanie nastawienia na za pomocą informacji zwrotnej, która docenia wysiłek, a także wspieranie samoregulacji poprzez stałe rytuały lekcyjne, samoocenę i stwarzanie każdemu szansy na sukces. Nauka języka staje się narzędziem do kształtowania kompetencji przekrojowych, realizowanych przez techniki kooperatywnego uczenia się, które uczą współpracy i empatii. Lekcja języka obcego służy budowaniu samoświadomości i równowagi psychicznej ucznia. W obszarze poznawczym kluczowe staje się projektowanie zadań opartych na autentycznych problemach, symulacjach oraz debatach, które rozwijają krytyczne i kreatywne myślenie. Nowe podejście kładzie także silny nacisk na integrację przedmiotową, wykorzystując w nauce języka autentyczne materiały. Kluczowe jest również świadome i krytyczne wykorzystanie technologii cyfrowych, w ramach którego uczniowie uczą się odpowiedzialnego i etycznego korzystania z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
Nowoczesna szkoła i nowoczesne przedszkole – wspólna droga do zmiany
Poradniki ORE są odpowiedzią na potrzebę systemowego wsparcia kadry pedagogicznej we wdrażaniu nowej podstawy programowej. To narzędzia, które:
- pomagają zrozumieć założenia reformy edukacji;
- pokazują, jak je przekładać na codzienną praktykę;
- wspierają budowanie szkół i przedszkoli, które – zgodnie z kierunkami polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027 – są wymagające, wspierające i przyjazne rozwojowi ucznia.
Dzięki tym publikacjom nauczyciele mogą świadomie przygotować się do zmian, a szkoleniowcy – prowadzić spójne, merytoryczne i praktyczne szkolenia w całej Polsce.
