Pół roku dla edukacji. ORE wzmacnia swoją rolę w systemie oświaty

Pierwsze półrocze pracy dyrektora Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie Mariusza Biniewskiego było czasem intensywnych działań merytorycznych, organizacyjnych i rozwojowych. Ośrodek konsekwentnie wzmacniał swoją rolę jako ogólnopolskie centrum wspierające rozwój edukacji, przygotowujące kadry oświatowe do nadchodzących zmian i dostarczające szkołom praktycznych narzędzi do codziennej pracy. Był to również okres porządkowania i rozwijania struktury organizacyjnej, specjalizacji zadań oraz budowania nowoczesnego modelu zarządzania ośrodkiem.

„Codziennie dla edukacji!” – to hasło dobrze oddaje kierunek, w którym rozwija się ORE. W pierwszych miesiącach pracy dyrektor skupił się na wzmacnianiu potencjału instytucji, rozwijaniu współpracy z partnerami systemu oświaty i przekładaniu strategicznych założeń polityki edukacyjnej na konkretne działania. W centrum uwagi znalazły się potrzeby szkół, nauczycieli, dyrektorów, specjalistów oraz wszystkich osób odpowiedzialnych za jakość edukacji.

ORE – silniejsza, bardziej wyspecjalizowana instytucja

Jednym z istotnych kierunków rozwoju ośrodka stało się wzmacnianie jego potencjału organizacyjnego i merytorycznego. Zmiany w strukturze oraz bardziej precyzyjne określenie zakresu odpowiedzialności poszczególnych komórek organizacyjnych służą lepszemu wykorzystaniu kompetencji zespołów, sprawniejszej realizacji zadań i skuteczniejszemu reagowaniu na wyzwania stojące przed polską edukacją.

W skład struktury ORE wchodzą wyspecjalizowane zespoły odpowiedzialne m.in. za edukację włączającą, rozwój systemu doskonalenia nauczycieli, politykę oświatową i innowacje, kształcenie ogólne i kompetencje kluczowe, kształcenie zawodowe, kompetencje językowe, projekty, transformację cyfrową, promocję i komunikację. Ośrodek realizuje również działania związane z wychowaniem, profilaktyką, promocją zdrowia, resocjalizacją i socjoterapią oraz koordynacją Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą.

Specjalizacja zadań pozwala rozwijać kompetencje eksperckie w poszczególnych dziedzinach oraz wzmacnia współpracę między wydziałami. Coraz większe znaczenie ma podejście interdyscyplinarne – łączenie wiedzy, doświadczenia i zasobów różnych zespołów w odpowiedzi na złożone potrzeby szkół i placówek.

Ważnym elementem tego procesu jest rozwój komunikacji i upowszechniania rezultatów pracy ośrodka. Działania informacyjne, promocyjne i wydawnicze ułatwiają dotarcie z wiedzą, materiałami oraz dobrymi praktykami do szerokiego grona odbiorców. ORE rozwija w ten sposób nie tylko swoją ofertę merytoryczną, lecz także sposób prezentowania i udostępniania efektów podejmowanych działań.

Kierunek ten jest spójny z koncepcją dyrektora, w której ośrodek ma pełnić rolę silnej, nowoczesnej instytucji eksperckiej, która aktywnie współtworzy kierunki rozwoju edukacji, wspiera Ministerstwo Edukacji Narodowej i współpracuje z instytucjami odpowiedzialnymi za jakość systemu oświaty.

Reforma26. Kompas Jutra – przygotowanie szkół do zmian

Jednym z najważniejszych obszarów działalności ORE w pierwszym półroczu było przygotowanie kadry systemu oświaty do wdrażania reformy programowej Reforma26. Kompas Jutra. Działania ośrodka obejmowały przekazywanie informacji o nowych rozwiązaniach oraz rozwijanie kompetencji potrzebnych do ich praktycznego zastosowania w szkołach i przedszkolach.

Od 1 czerwca do 10 października 2026 roku przeprowadzono 226 szkoleń wprowadzających do nowej podstawy programowej – 10 centralnych oraz 216 realizowanych we współpracy z placówkami doskonalenia nauczycieli. W szkoleniach stacjonarnych oraz w innych formach doskonalenia uczestniczyło ponad 4500 osób. Współpracą objęto 30 placówek doskonalenia nauczycieli, dzięki czemu wsparcie mogło być prowadzone również na poziomie regionalnym.

Działania uzupełniały szkolenia pogłębiające, w których uczestniczyły 142 osoby, a także szkolenia kaskadowe dla nauczycieli konsultantów i nauczycieli doradców metodycznych – 17 spotkań dla 305 uczestników – oraz dla wizytatorów – 18 szkoleń, w których wzięło udział 367 osób. Zorganizowano również konsultacje eksperckie dotyczące wdrażania nowych podstaw programowych, konferencję „Kompas Jutra w działaniu – od założeń do praktyki” oraz spotkanie informacyjne poświęcone współpracy ORE z placówkami doskonalenia nauczycieli.

Istotnym elementem przygotowań było także rozwijanie kompetencji kadry kierowniczej. W ramach Akademii Dyrektora ORE (ADORE) 60 osób wzięło udział w szkoleniu stacjonarnym oraz 20 spotkaniach online. Ich tematyka dotyczyła przywództwa edukacyjnego, zarządzania szkołą, wspierania rozwoju nauczycieli i podnoszenia jakości pracy placówki.

ORE przygotowywał również trenerów do prowadzenia szkoleń regionalnych z zakresu uczenia się przez działanie, tygodnia projektowego, modułów tematycznych i doświadczeń edukacyjnych. We współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym przeprowadzono szkolenie dotyczące strategii edukacyjnych wspierających skuteczne uczenie się uczniów.

Ważne było także łączenie zmian programowych z wychowaniem i profilaktyką. Dla 191 osób przeprowadzono pięć szkoleń dotyczących tworzenia programów wychowawczo-profilaktycznych. Opracowano przewodnik oraz informator dla dyrektorów i nauczycieli, które przekazano do 83 placówek doskonalenia nauczycieli. Zrealizowano również pięć szkoleń „Spójny system wsparcia ucznia” dla 152 uczestników oraz trzy webinary dla dyrektorów szkół dotyczące realizacji dwóch podstaw programowych w jednej klasie.

Wszystkie te działania miały wspólny cel: pomóc szkołom przejść od poznania założeń reformy do świadomego i skutecznego wdrażania ich w codziennej praktyce. Szczególny nacisk położono na sprawczość uczniów, doświadczenia edukacyjne, planowanie procesu nauczania, ocenianie wspierające uczenie się i rozwijanie kompetencji potrzebnych we współczesnym świecie.

Edukacja włączająca i wsparcie ucznia – odpowiedź na zróżnicowane potrzeby

Kolejnym ważnym obszarem pracy ORE było wzmacnianie edukacji włączającej oraz rozwijanie narzędzi wspierających rozpoznawanie potrzeb dzieci i uczniów. Działania ośrodka koncentrowały się na podnoszeniu kompetencji specjalistów, pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych, nauczycieli i przedstawicieli nadzoru pedagogicznego.

W okresie objętym sprawozdaniem zrealizowano 20 szkoleń online dotyczących narzędzi diagnostycznych OKC i KAPP (narzędzia służą ocenie funkcjonowania dzieci i uczniów w obszarze emocjonalno-społecznym, osobowościowym i poznawczym). Wzięło w nich udział łącznie 1615 psychologów. Dodatkowo odbyła się konferencja poświęcona nowym ramom prawnym orzecznictwa w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w której uczestniczyło 1860 osób, oraz przeprowadzono dziesięć spotkań informacyjno-konsultacyjnych dla 695 wizytatorów.

Łącznie w 31 formach szkoleniowych i informacyjnych dotyczących oceny funkcjonowania dzieci i uczniów oraz wsparcia poradni i nadzoru pedagogicznego odnotowano udział 4170 uczestników.

Istotnym zadaniem pozostawało również zwiększanie dostępności materiałów edukacyjnych. Wydrukowano 726 egzemplarzy podręczników dla uczniów z dysfunkcją wzroku, w tym 647 w druku powiększonym i 79 w systemie Braille’a. Kontynuowano także działania na rzecz utrzymania efektów projektu dotyczącego Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą. Pracami nad rozwojem standardów jakości objęto 14 SCWEW.

Wszystkie te przedsięwzięcia wpisują się w założenie, że szkoła powinna być miejscem dostępnym i przyjaznym dla każdego ucznia, a system wsparcia powinien odpowiadać na rzeczywiste, indywidualne potrzeby dzieci i młodzieży.

Zdrowie, bezpieczeństwo i dobrostan społeczności szkolnej

W działalności ORE szczególne miejsce zajęły również edukacja zdrowotna, profilaktyka i bezpieczeństwo psychiczne. Ośrodek wspierał szkoły w przygotowaniu do realizacji edukacji zdrowotnej poprzez opracowanie materiałów dydaktycznych i zasobów, które mogą być wykorzystywane w pracy z uczniami na różnych etapach kształcenia.

Przygotowano i zaktualizowano liczne materiały edukacyjne, w tym 24 scenariusze zajęć, 192 komplety materiałów obejmujących 11 obszarów tematycznych podstawy programowej, 35 materiałów dotyczących 10 obszarów oraz 13 materiałów poświęconych zdrowiu seksualnemu. Prowadzono również prace nad koncepcjami kursów e-learningowych i aktualizacją zasobów przeznaczonych dla nauczycieli.

Ważnym wydarzeniem była konferencja „Wspólna odpowiedzialność za zdrowie przyszłych pokoleń”, w której uczestniczyło blisko 300 osób. Kontynuowano także działania w ramach programu „Przedszkole i Szkoła Promujące Zdrowie”. Przeprowadzono szkolenie dla 32 wojewódzkich i rejonowych koordynatorów, zaktualizowano kurs e-learningowy „Ruch i zdrowe żywienie w szkole”, a Centralna Kapituła zaopiniowała 34 wnioski przedszkoli i szkół.

Równolegle rozwijano działania służące przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej i wzmacnianiu bezpieczeństwa psychicznego. W ramach programu „Anty-Bullying dla Szkół” (ABS) przeszkolono 64 nowych ekspertów. Wspólnie z UNICEF zorganizowano konferencję poświęconą tej tematyce, w której uczestniczyło ponad 200 osób. Przeprowadzono również webinar dotyczący higieny cyfrowej i działania algorytmów popularnych platform internetowych, w którym wzięło udział 150 uczestników.

W ramach programu kompleksowego wsparcia rodzin „Za życiem” przeszkolono 34 trenerów programu „Być Razem”. ORE wspierał także placówki resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne. Zrealizowano szkolenia dotyczące profilaktyki samobójstw i samookaleczeń wśród młodzieży zagrożonej niedostosowaniem społecznym, w których uczestniczyło 69 osób. Przygotowano również raporty dotyczące doskonalenia kadr placówek socjoterapeutycznych oraz zagrożenia bezdomnością osób opuszczających młodzieżowe ośrodki wychowawcze.

Działania te pokazują, że troska o jakość edukacji oznacza również troskę o relacje, bezpieczeństwo, zdrowie i dobrostan całej społeczności szkolnej.

Rozwój kompetencji, języki obce i kształcenie zawodowe

ORE kontynuował także szerokie działania na rzecz rozwoju kompetencji nauczycieli i specjalistów w różnych obszarach edukacji. Ważną część oferty stanowiło doskonalenie nauczycieli języków obcych. W ramach programu DELFORT przeprowadzono 25 szkoleń online dotyczących nauczania języka niemieckiego, w których uczestniczyło 580 osób. Zorganizowano również wydarzenia związane z 25-leciem programu, szkolenia z języka hiszpańskiego, seminarium dotyczące nauczania języka francuskiego oraz inicjatywy promujące wielojęzyczność i dialog międzykulturowy. Łącznie w 32 formach działań związanych z edukacją językową uczestniczyło 1016 osób.

Rozwijano również wsparcie dla kadry systemu oświaty. Przeprowadzono drugą edycję szkolenia dla kandydatów na ekspertów do spraw awansu zawodowego nauczycieli, w której wzięło udział 185 osób. Realizowano szkolenia i konsultacje przygotowujące mentorów nauczycieli początkujących, a także rozwijano ogólnopolskie sieci współpracy i samokształcenia. Ważnym obszarem pozostawało wsparcie bibliotek pedagogicznych i upowszechnianie doświadczeń szkół ćwiczeń.

Istotne działania podejmowano także w zakresie doradztwa zawodowego i kształcenia branżowego. Portal doradztwo.ore.edu.pl odnotował około 55000 użytkowników. Sieci współpracy „Doradca zawodowy” i „Nauka zawodu” skupiały łącznie ponad 4000 uczestników. Przeprowadzono szkolenia dla pracowników szkół, opracowano przykładowe programy nauczania dla zawodów z branży ogrodniczej oraz rozwijano współpracę na rzecz podnoszenia jakości kształcenia zawodowego.

Wszystkie te działania służyły wzmacnianiu kompetencji osób, które na co dzień odpowiadają za przygotowanie uczniów do życia, dalszej nauki i funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.

Profesjonalizacja zarządzania i współpraca na rzecz systemu edukacji

Ważnym elementem koncepcji rozwoju ORE przedstawionej przez dyrektora jest profesjonalizacja zarządzania, szczególnie w obszarze realizacji projektów systemowych. Oznacza ona dążenie do większej przejrzystości, spójności procedur, odpowiedzialności za rezultaty i efektywnego wykorzystania zasobów.

W przyjętym kierunku rozwoju istotne miejsce zajmują standardy zarządzania projektami, jednolite narzędzia i procedury, rozwijanie kompetencji zespołów projektowych oraz transparentna komunikacja o postępach i efektach realizowanych przedsięwzięć. Ważna jest również współpraca międzyinstytucjonalna – z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym, Centralną Komisją Egzaminacyjną, kuratoriami oświaty, placówkami doskonalenia nauczycieli, uczelniami, organizacjami pozarządowymi, instytucjami kultury i partnerami międzynarodowymi.

Koncepcja dyrektora zakłada rozwijanie ORE jako instytucji, która nie ogranicza się do realizacji pojedynczych zadań, lecz potrafi koordynować przedsięwzięcia o znaczeniu ogólnopolskim, łączyć potencjał różnych środowisk i skutecznie wspierać wdrażanie zmian w systemie oświaty.

Ważnym kierunkiem jest także rozwój kultury organizacyjnej opartej na współpracy, dialogu, odpowiedzialności i wykorzystaniu kompetencji pracowników. Zespoły zadaniowe, nowoczesne metody zarządzania oraz ciągłe doskonalenie sposobu pracy mają sprzyjać większej elastyczności i skuteczności działania ośrodka.

Od instytucji wspierającej do ogólnopolskiego centrum eksperckiego

Wizja rozwoju ORE zakłada wzmocnienie jego pozycji jako instytucji wyznaczającej kierunki i standardy doskonalenia kadr oświatowych. Ośrodek ma rozwijać ogólnopolską sieć współpracy, wspierać placówki doskonalenia nauczycieli, budować zaplecze eksperckie i upowszechniać rozwiązania oparte na rzetelnej wiedzy, badaniach i doświadczeniach praktyków.

Szczególne znaczenie ma połączenie wiedzy eksperckiej z codzienną praktyką szkolną. Szkolenia, publikacje, materiały metodyczne, narzędzia diagnostyczne, webinary, kursy e-learningowe i sieci współpracy powinny odpowiadać na rzeczywiste potrzeby nauczycieli, dyrektorów i specjalistów. ORE ma być nie tylko miejscem, w którym powstają rozwiązania gotowe do wykorzystania w szkołach, lecz także przestrzenią wymiany doświadczeń i rozwijania dobrych praktyk.

W tym podejściu ważną rolę odgrywa współpraca z instytucjami badawczymi i środowiskiem akademickim. Rozwój edukacji powinien opierać się na analizie danych, ewaluacji, wynikach badań i sprawdzonych rozwiązaniach, a nie wyłącznie na intuicji czy doraźnych działaniach.

Pierwsze półrocze pracy dyrektora Mariusza Biniewskiego pokazało, jak szeroki i różnorodny jest zakres zadań realizowanych przez ORE. To zarówno przygotowanie systemu do Reformy26. Kompas Jutra, wspieranie edukacji włączającej, rozwijanie kompetencji nauczycieli i dyrektorów, jak i działania na rzecz zdrowia, bezpieczeństwa, edukacji językowej, kształcenia zawodowego oraz nowoczesnego zarządzania.

Wspólnym mianownikiem tych przedsięwzięć jest przekonanie, że dobra edukacja wymaga współpracy, profesjonalizmu, otwartości na zmiany i uważności na potrzeby każdego ucznia. Ośrodek konsekwentnie rozwija swoją rolę jako partner szkół, nauczycieli i instytucji odpowiedzialnych za edukację w całej Polsce.

Pierwsze półrocze to nie tylko podsumowanie zrealizowanych działań, lecz także ważny etap budowania kierunku dalszego rozwoju ORE – nowoczesnej, wyspecjalizowanej i odpowiedzialnej instytucji, która każdego dnia pracuje na rzecz jakości polskiej edukacji.