27 maja br. na Stadionie Śląskim odbył się Śląski Kongres Oświaty, który zgromadził około 600 uczestników oraz 45 wystawców. Wydarzenie, objęte patronatem honorowym Ministra Edukacji, było okazją do refleksji i dialogu nad przyszłością edukacji w dynamicznie zmieniającym się świecie. W kongresie uczestniczyli nauczyciele, dyrektorzy szkół, eksperci, samorządowcy, przedstawiciele instytucji publicznych oraz środowisk wspierających rozwój edukacji.
Wydarzenie miało dwa główne cele: wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o kierunki rozwoju współczesnej szkoły oraz identyfikacja kluczowych wyzwań stojących przed systemem edukacji.
Kierunki zmian w edukacji – między technologią a kompetencjami przyszłości
Program kongresu obejmował wystąpienia plenarne oraz liczne sesje tematyczne, które były poświęcone m.in.:
- wykorzystaniu sztucznej inteligencji w edukacji,
- edukacji włączającej,
- ocenianiu wspierającemu uczenie się,
- nowej podstawie programowej,
- kompetencjom przyszłości,
- dobrostanowi nauczycieli,
- idei uczenia się przez całe życie.
W trakcie wystąpień podkreślano, że współczesna szkoła funkcjonuje w warunkach nakładających się na siebie zmian technologicznych, społecznych i kulturowych. Zwracano uwagę na konieczność rozwijania kompetencji umożliwiających funkcjonowanie w świecie, w którym wiedza szybko się dezaktualizuje, a uczenie się ma charakter ciągły. W tym kontekście akcentowano znaczenie przygotowania zarówno uczniów, jak i nauczycieli do uczenia się przez całe życie oraz do elastycznego reagowania na zmieniające się warunki. Podkreślano również, że trwałość i skuteczność wprowadzanych zmian zależą od ich osadzenia w codziennej praktyce szkolnej oraz od zapewnienia nauczycielom systemowego wsparcia.
Edukacja włączająca i różnorodność – wyzwanie i szansa dla współczesnej szkoły
Istotnym obszarem dyskusji były edukacja włączająca oraz różnorodność środowiska szkolnego. Wskazywano, że współczesne klasy są przestrzenią spotkania wielu perspektyw – uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, doświadczeniach i stylach uczenia się, a także nauczycieli, rodziców i specjalistów. Podkreślano, że sposób rozumienia tej różnorodności wpływa na organizację procesu edukacyjnego oraz na dobór form wsparcia realizowanych w szkołach. Omawiano również znaczenie rzetelnej oceny funkcjonowania dzieci i uczniów oraz przechodzenia od rozpoznania potrzeb do planowania indywidualnego, adekwatnego wsparcia.
Akcentowano znaczenie relacji jako podstawy procesu uczenia się oraz konieczność budowania środowiska edukacyjnego opartego na wzajemnym szacunku, współpracy i poczuciu bezpieczeństwa. Zwracano uwagę na potrzebę wspierania nauczycieli w pracy w zróżnicowanych zespołach klasowych oraz rozwijania kompetencji umożliwiających indywidualizację procesu edukacyjnego i adekwatne reagowanie na potrzeby uczniów. W programie kongresu wyraźnie wybrzmiał także wątek dobrostanu nauczycieli oraz uczenia się przez całe życie jako zasobu wspierającego odporność zawodową i zdolność adaptacji do zmian.
SCWEW w praktyce – systemowe wsparcie szkół i nauczycieli
Poruszane podczas kongresu wątki pozostają spójne z założeniami modelu Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW). Model ten opiera się na diagnozie funkcjonalnej, współpracy między specjalistami oraz budowaniu sieci wsparcia wokół szkoły. SCWEW wspomagają nauczycieli w pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych oraz wzmacniają relacyjny i systemowy wymiar edukacji włączającej.
Przestrzenią prezentacji praktycznych rozwiązań pomocnych dla szkół była strefa wystawców. Swoje działania prezentowały w niej instytucje wspierające edukację i rozwój dzieci i młodzieży, w tym 10 Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą. Stoiska SCWEW prezentowały bogatą ofertę wsparcia dla szkół i nauczycieli. Obecność liderów i ekspertów centrów sprzyjała zarówno wzajemnemu sieciowaniu zespołów SCWEW, jak i nawiązywaniu kontaktów pomiędzy przedstawicielami różnych środowisk edukacyjnych. Dla wielu osób była to okazja do poznania praktycznego wymiaru funkcjonowania specjalistycznych centrów oraz różnorodności i zakresu dostępnej oferty wsparcia.
Śląski Kongres Oświaty 2026 potwierdził potrzebę dalszego rozwijania rozwiązań opartych na współpracy, relacjach i systemowym wsparciu szkół. Wnioski płynące z wydarzenia wskazują, że modele takie jak SCWEW stanowią istotny element budowania edukacji włączającej, która odpowiada na realne potrzeby uczniów i nauczycieli oraz sprzyja uczeniu się przez całe życie.
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW #ORE
