Ośrodek Rozwoju Edukacji

„Ziemi nie dziedziczymy po naszych rodzicach, pożyczamy ją od naszych dzieci”. (Antoine de Saint‑Exupéry)

Ochrona przyrody stała się jednym z kluczowych wyzwań współczesnego świata. Postępujące zmiany klimatyczne, utrata bioróżnorodności oraz degradacja natury sprawiają, że działania na rzecz ochrony naszej planety wymagają dziś nie tylko zaangażowania lokalnego, ale również współpracy międzynarodowej. W odpowiedzi na te zagrożenia powstały liczne międzynarodowe organizacje i inicjatywy, których celem jest monitorowanie stanu środowiska, opracowywanie strategii ochronnych oraz wyznaczanie kierunków działań na poziomie europejskim i globalnym.

Dzień Ligi Ochrony Przyrody, obchodzony 9 stycznia, upamiętnia działalność najstarszej polskiej organizacji ekologicznej, założonej w 1928 r. Liga Ochrony Przyrody od niemal stu lat angażuje się w ochronę środowiska naturalnego, prowadzi działania edukacyjne oraz promuje postawy proekologiczne wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.

To święto stanowi doskonałą okazję do przypomnienia roli organizacji społecznych w kształtowaniu świadomości ekologicznej oraz podkreślenia, jak ważne jest codzienne dbanie o przyrodę w wymiarze lokalnym i globalnym.

Z okazji Dnia Ligi Ochrony Przyrody zachęcamy nauczycieli do realizacji scenariusza lekcji „Międzynarodowe formy działania na rzecz ochrony środowiska i przyrody w Unii Europejskiej” autorstwa Joanny Gałuszki, opracowanego w ramach programu nauczania biologii dla III etapu edukacyjnego w szkole ponadpodstawowej (zakres rozszerzony).

Scenariusz pozwala uczniom:

• poznać rolę Unii Europejskiej w ochronie środowiska i przyrody;
• zrozumieć znaczenie międzynarodowej współpracy ekologicznej;
• rozwijać postawy odpowiedzialności za stan środowiska naturalnego.

Dlaczego warto zrealizować ten scenariusz?

Edukacja ekologiczna jest jedną z najskuteczniejszych form ochrony przyrody. Bez świadomych i odpowiedzialnych działań obywateli nawet najlepsze regulacje prawne nie przynoszą trwałych efektów. Dlatego szkoły, organizacje ekologiczne oraz media odgrywają kluczową rolę w budowaniu wiedzy i postaw sprzyjających ochronie natury.

Tylko wspólne działania – od międzynarodowych porozumień, przez krajowe formy ochrony przyrody, aż po codzienne decyzje każdego z nas – mogą zapewnić przyszłym pokoleniom zdrowe, bezpieczne i zrównoważone środowisko naturalne.

#FunduszeEuropejskie

Początek nowego roku to naturalny moment refleksji nad zdrowiem, samopoczuciem i codziennymi nawykami. W pierwszych dniach stycznia – m.in. podczas Tygodnia Postanowień Dietetycznych (1–7 stycznia) – szczególnie wyraźnie wybrzmiewa potrzeba wprowadzania zmian w sposobie odżywiania i stylu życia.

Dodatkową inspiracją jest obchodzony 11 stycznia Dzień Wegetarian, który zachęca do wzbogacania diety o warzywa i owoce oraz do świadomego podejścia do codziennych wyborów żywieniowych. To czas, w którym uczniowie chętnie podejmują rozmowy o diecie, aktywności fizycznej i zmianach, które chcieliby wprowadzić w swoim życiu. Edukacja zdrowotna może stać się dla nich realnym wsparciem w budowaniu bezpiecznych i odpowiedzialnych nawyków.

Interdyscyplinarny scenariusz „Od BMI do zdrowego stylu życia i dobrego samopoczucia” pokazuje, jak w przystępny i merytoryczny sposób rozmawiać z uczniami o zdrowiu, masie ciała i stylu życia – bez presji, uproszczeń i stereotypów. Zajęcia sprawdzą się zarówno w szkole podstawowej, jak i ponadpodstawowej, jako element edukacji zdrowotnej lub godzin z wychowawcą. Wpisują się one w kalendarz działań promujących zdrowie na początku roku. 

W ramach zajęć uczniowie:

• poznają pojęcie BMI i uczą się je poprawnie interpretować;
• analizują czynniki wpływające na zdrowie i samopoczucie;
• rozmawiają o roli diety, ruchu, snu i redukcji stresu;
• uczą się krytycznego podejścia do modnych diet i uproszczonych przekazów medialnych;
• planują realne, bezpieczne zmiany sprzyjające zdrowemu stylowi życia.

Młodzież pracuje w zespołach nad analizą przykładowych danych BMI i tworzy propozycje codziennych działań, które mogą poprawić zdrowie i samopoczucie. Zajęcia kończy refleksja nad tym, że troska o zdrowie to proces oparty na wiedzy, systematyczności i umiarze, a nie chwilowa moda.

Młodzież uczestnicząca w zajęciach:

• rozwija świadomość zdrowotną;
• uczy się odpowiedzialnego podejmowania decyzji dotyczących stylu życia;
• wzmacnia kompetencje społeczne poprzez pracę zespołową i dyskusję;
• odkrywa, że zdrowe wybory realnie poprawiają codzienne samopoczucie.

Dzięki praktycznemu podejściu i zrozumieniu potrzeb uczniów – zajęcia o zdrowiu stają się dla nich autentycznym wsparciem. To dobra propozycja na nowy rok, która pomaga budować zdrowe nawyki na całe życie.

#FunduszeEuropejskie

Początek nowego roku to idealny moment, aby zachęcić uczniów do ruchu, dbania o zdrowie i realizowania noworocznych postanowień. Aktywność fizyczna nie musi oznaczać wyczynowego sportu – może być dostępna, przyjemna i skuteczna dla każdego.

Scenariusz zajęć z wychowania fizycznego „Zabawa marszowa z kijkami nordic walking” pokazuje, jak w prosty i atrakcyjny sposób wprowadzić uczniów w świat aktywności sprzyjającej zdrowiu, kondycji i dobremu samopoczuciu. Zajęcia mogą być realizowane na świeżym powietrzu lub w sali gimnastycznej. Sprawdzą się zarówno w szkole podstawowej, jak i ponadpodstawowej.

W ramach zajęć uczniowie:

• poznają podstawy techniki nordic walking;
• uczestniczą w zabawach marszowych, które rozwijają wytrzymałość i koordynację;
• uczą się współpracy i wzajemnego motywowania w grupie;
• rozmawiają o roli ruchu w dbaniu o zdrowie i kondycję;
• doświadczają aktywności fizycznej jako źródła energii i dobrego nastroju.

Przykładowo podczas zabawy marszowej uczniowie realizują zadania ruchowe w zespołach, zmieniając tempo marszu i kierunek, ucząc się prawidłowej pracy rąk i nóg oraz zasad bezpiecznego wysiłku. Zajęcia kończy refleksja nad tym, jak regularna aktywność fizyczna może pomóc w realizacji noworocznych postanowień.

Uczniowie uczestniczący w zajęciach:

• wzmacniają kondycję i wydolność organizmu;
• kształtują nawyki prozdrowotne;
• rozwijają kompetencje społeczne i umiejętność pracy w zespole;
• uczą się, że ruch to inwestycja w zdrowie na całe ż

Zajęcia z nordic walking to doskonała propozycja na nowy rok – łączą ruch, zdrowie i dobrą zabawę, pokazując uczniom, że aktywność fizyczna może być dostępna dla każdego i towarzyszyć nam na co dzień.

#FunduszeEuropejskie

Okres Bożego Narodzenia nazywany jest czasem magicznym, ponieważ łączy w sobie wyjątkową atmosferę, radość i wiele wydarzeń, które odbiegają od codzienności.

Magiczne mogą też być liczby. W starożytności liczby uznawano za „magiczne” i badano ich niezwykłe własności – robili to filozofowie, matematycy i mistycy, którzy wierzyli, że liczby kryją tajemnice świata i mogą wyjaśniać porządek rzeczy.

W czasach nowożytnych (XVII–XVIII w.) liczby pierwsze zaczęto badać dla celów praktycznych, np. w kryptografii stały się one podstawą nauki o bezpiecznym przekazywaniu informacji.

W magicznym okresie świątecznym warto zrealizować z uczniami interdyscyplinarny projekt edukacyjny „Magiczne własności liczb pierwszych”.

Celem projektu jest znajdywanie przez uczniów największego wspólnego dzielnika i największej wspólnej wielokrotności dwóch liczb naturalnych metodą rozkładu tych liczb na czynniki pierwsze.

W czasie realizacji projektu uczniowie pracują w czterech grupach. Każdy z uczniów może wykorzystać swoje mocne strony i zainteresowania, biorąc udział w pracach jednej z grup.

Proponowany sposób organizacji zajęć, pozyskiwania i prezentowania zdobytych informacji sprzyja rozwojowi kompetencji kluczowych w zakresie rozumienia i tworzenia informacji.

Wykorzystanie multimediów rozwija kompetencje cyfrowe. Praca zespołowa kształtuje przedsiębiorczość, umiejętności komunikacyjne oraz uczy odpowiedzialności za siebie i innych, więc doskonale wzbogaca kompetencje społeczne.

#FunduszeEuropejskie

Kolędy i pastorałki od wieków towarzyszą Polakom w czasie Bożego Narodzenia, budując atmosferę wspólnoty, wzruszenia i radości. Te wyjątkowe pieśni łączą pokolenia, opowiadają biblijną historię narodzenia i niosą uniwersalne przesłanie pokoju, dobra i nadziei.

W scenariuszu dla klasy V szkoły podstawowej „Wokół kolęd i pastorałek” uczniowie poznają genezę tych utworów, różnice między kolędą a pastorałką oraz ich rolę w kulturze. Lekcja rozwija wrażliwość muzyczną i kompetencje cyfrowe. Łączy treści z muzyki, języka polskiego i edukacji kulturowej.

W ramach tematu uczniowie realizują różne zadania:

• poznają historię polskich kolęd i tradycji kolędowania;
• porównują kolędę i pastorałkę pod względem treści i charakteru muzycznego;
• śpiewają wybrane utwory, m.in. „Cicha noc”, „Lulajże, Jezuniu” i „Przybieżeli do Betlejem”;
• tworzą zwrotki pastorałki inspirowane współczesnością;
• projektują w Canvie cyfrowe kartki świąteczne z cytatami z kolęd;
• przygotowują quiz świąteczny online (np. w aplikacji Wordwall lub Kahoot).

Przykładowo w zadaniu „Moja pastorałka” uczniowie układają krótkie teksty do znanej melodii i nagrywają je w formie audio lub wideo. Podczas lekcji korzystają z nagrań, tablicy multimedialnej i prostych programów do edycji dźwięku.

Uczniowie uczestniczący w lekcji:

• rozróżniają kolędę i pastorałkę;
• poznają znaczenie muzyki świątecznej w kulturze;
• współpracują w grupach podczas tworzenia kreatywnych projektów muzycznych i plastycznych.

Udział w lekcji sprzyja rozwijaniu kompetencji kulturowych, społecznych i cyfrowych. Uczniowie uczą się, że kolędy i pastorałki to nie tylko tradycja, ale żywe dziedzictwo, które można twórczo interpretować i przekazywać dalej.

Lekcja o kolędach i pastorałkach to nastrojowa podróż przez dźwięki Bożego Narodzenia, która pomaga uczniom odkryć, że muzyka może budować wspólnotę, wzruszać i uczyć wrażliwości na drugiego człowieka.

#FunduszeEuropejskie