Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartej na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą

29 lipca 2024

Materiały do pobrania

Przestrzeń adresowana do środowiska edukacyjnego, zainteresowanego koncepcją i funkcjonowaniem Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW). Zapraszamy do zapoznania się z publikacjami i materiałami filmowymi wypracowanymi w projekcie „Opracowanie modelu funkcjonowania SCWEW” oraz zweryfikowanymi przez 23. SCWEWy w ramach realizacji projektu „Pilotażowe wdrożenie modelu SCWEW”.

Znajdziecie tu Państwo propozycje rozwiązań z zakresu pracy z grupą/klasą zróżnicowaną, realizacji specjalistycznego wsparcia przez SCWEW na rzecz nauczycieli i specjalistów w przedszkolach, szkołach ogólnodostępnych oraz wyniki ewaluacji działań SCWEW.

Model funkcjonowania SCWEW

Model funkcjonowania Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW)

Raporty – monitorowanie i ewaluacja SCWEW

Publikacje

Materiały merytoryczne

Nagrania filmowe

Materiały graficzne

Materiały promocyjne

17 czerwca 2026

Czerwiec – Miesiąc Świadomości Zdrowia Psychicznego Mężczyzn

Wśród priorytetów polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 szczególne miejsce zajmuje hasło: „Szkoła miejscem budowania odporności społecznej – kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych”.

To ważne wyzwanie, które doskonale wpisuje się w działania realizowane przez Specjalistyczne Centra Wspierające Edukację Włączającą. Budowanie odporności społecznej zaczyna się od tworzenia środowiska, w którym każdy człowiek – niezależnie od swoich potrzeb, możliwości czy doświadczeń – czuje się bezpieczny, akceptowany i ważny.

W czerwcu – Miesiącu Świadomości Zdrowia Psychicznego Mężczyzn – warto zwrócić uwagę na rolę szkoły w przełamywaniu stereotypów dotyczących emocji i zdrowia psychicznego. Chłopcy i mężczyźni również potrzebują przestrzeni do rozmowy o swoich trudnościach, wsparcia w radzeniu sobie ze stresem oraz wzmacniania kompetencji społeczno-emocjonalnych.

SCWEW wspierają szkoły i placówki w budowaniu kultury włączającej, która jest oparta na wzajemnym szacunku, empatii i odpowiedzialności za dobrostan całej społeczności. To właśnie takie działania kształtują postawy obywatelskie i prospołeczne, uczą troski o siebie i innych oraz wzmacniają odporność psychiczną młodych ludzi.

Wspólnie twórzmy szkołę, w której siłą jest różnorodność, a troska o zdrowie psychiczne stanowi element codziennej edukacji i budowania bezpiecznej przyszłości.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW

11 czerwca 2026

Nowe ramy prawne orzecznictwa – znaczenie zmian dla poradni i Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą

W Ośrodku Rozwoju Edukacji w Warszawie 12 maja 2026 r. odbyła się ogólnopolska konferencja pt. „Nowe ramy prawne orzecznictwa w poradniach psychologiczno‑pedagogicznych – interpretacje, implikacje, działania wdrożeniowe”. Została ona zorganizowana przez Wydział Edukacji Włączającej we współpracy z Wydziałem – Centrum Koordynującym SCWEW. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji oświatowej, środowiska naukowego oraz praktycy – dyrektorzy i pracownicy poradni, szkół i przedszkoli.

Celem konferencji było zaprezentowanie nowych regulacji prawnych dotyczących orzecznictwa oraz omówienie ich znaczenia dla funkcjonowania systemu wsparcia dzieci i młodzieży. Podkreślono, że wprowadzane zmiany mają charakter nie tylko formalny, lecz bezpośrednio wpływają na jakość udzielanego wsparcia oraz organizację współpracy między instytucjami działającymi na rzecz dziecka i rodziny.

W kontekście działań Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW) szczególnie istotne są zagadnienia dotyczące oceny funkcjonalnej oraz koordynacji wsparcia w środowisku lokalnym. SCWEW – jako element systemowego wsparcia szkół i przedszkoli ogólnodostępnych – pełnią ważną funkcję w przekładaniu założeń nowych regulacji na praktykę edukacyjną, m.in. poprzez wspieranie nauczycieli i specjalistów w pracy ze zróżnicowaną grupą uczniów oraz wzmacnianie współpracy międzyinstytucjonalnej.

Konferencję otworzyła podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka, która wskazała kierunek zmian związany z rozwojem edukacji włączającej. W tematykę wydarzenia uczestników wprowadziła kierownik Wydziału Edukacji Włączającej ORE Katarzyna Nowakowska. Wicedyrektor ORE Marzenna Habib zwróciła uwagę na znaczenie poradni psychologiczno‑pedagogicznych w systemie wsparcia oraz potrzebę współdziałania różnych środowisk. Wprowadzenie uzupełniła dyrektor Departamentu Edukacji Włączającej MEN Alina Sarnecka.

W programie konferencji znalazło się wiele wystąpień.

Jan Kosiński‑Gortych przedstawił nowe regulacje dotyczące wydawania orzeczeń i opinii. Podkreślił odejście od modelu medycznego na rzecz podejścia biopsychospołecznego oraz konieczność standaryzacji działań zespołów orzekających.
Dyrektor Poradni Psychologiczno‑Pedagogicznej w Wieluniu Barbara Puchała odniosła się do praktycznych aspektów wdrażania zmian.
Dr Radosław Piotrowicz omówił wykorzystanie narzędzia Skrining Rozwoju Małego Dziecka (SRMD) oraz znaczenie obserwacji dziecka w jego naturalnym środowisku.
Prof. dr hab. Zenon Gajdzica zaprezentował założenia oceny funkcjonalnej w praktyce szkolnej.
Dr Beata Rola, ekspertka Centrum Koordynującego SCWEW, odniosła się do organizacji kształcenia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w kontekście nowych rozwiązań programowych.

Konferencja stworzyła przestrzeń do refleksji nad praktycznymi aspektami wdrażania nowych regulacji oraz ich znaczeniem dla budowania spójnego, skoordynowanego systemu wsparcia. Poruszone zagadnienia są szczególnie ważne z perspektywy funkcjonowania SCWEW, które – poprzez działania doradcze, szkoleniowe i sieci współpracy – wspierają szkoły i przedszkola w rozwijaniu edukacji włączającej i podnoszeniu jakości pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW #ORE

11 czerwca 2026

SCWEW na Śląskim Kongresie Oświaty 2026 „Gdzie jest jutro edukacji?”

27 maja br. na Stadionie Śląskim odbył się Śląski Kongres Oświaty, który zgromadził około 600 uczestników oraz 45 wystawców. Wydarzenie, objęte patronatem honorowym Ministra Edukacji, było okazją do refleksji i dialogu nad przyszłością edukacji w dynamicznie zmieniającym się świecie. W kongresie uczestniczyli nauczyciele, dyrektorzy szkół, eksperci, samorządowcy, przedstawiciele instytucji publicznych oraz środowisk wspierających rozwój edukacji.

Wydarzenie miało dwa główne cele: wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o kierunki rozwoju współczesnej szkoły oraz identyfikacja kluczowych wyzwań stojących przed systemem edukacji.

Kierunki zmian w edukacji – między technologią a kompetencjami przyszłości

Program kongresu obejmował wystąpienia plenarne oraz liczne sesje tematyczne, które były poświęcone m.in.:

wykorzystaniu sztucznej inteligencji w edukacji,
edukacji włączającej,
ocenianiu wspierającemu uczenie się,
nowej podstawie programowej,
kompetencjom przyszłości,
dobrostanowi nauczycieli,
idei uczenia się przez całe życie.

W trakcie wystąpień podkreślano, że współczesna szkoła funkcjonuje w warunkach nakładających się na siebie zmian technologicznych, społecznych i kulturowych. Zwracano uwagę na konieczność rozwijania kompetencji umożliwiających funkcjonowanie w świecie, w którym wiedza szybko się dezaktualizuje, a uczenie się ma charakter ciągły. W tym kontekście akcentowano znaczenie przygotowania zarówno uczniów, jak i nauczycieli do uczenia się przez całe życie oraz do elastycznego reagowania na zmieniające się warunki. Podkreślano również, że trwałość i skuteczność wprowadzanych zmian zależą od ich osadzenia w codziennej praktyce szkolnej oraz od zapewnienia nauczycielom systemowego wsparcia.

Edukacja włączająca i różnorodność – wyzwanie i szansa dla współczesnej szkoły

Istotnym obszarem dyskusji były edukacja włączająca oraz różnorodność środowiska szkolnego. Wskazywano, że współczesne klasy są przestrzenią spotkania wielu perspektyw – uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, doświadczeniach i stylach uczenia się, a także nauczycieli, rodziców i specjalistów. Podkreślano, że sposób rozumienia tej różnorodności wpływa na organizację procesu edukacyjnego oraz na dobór form wsparcia realizowanych w szkołach. Omawiano również znaczenie rzetelnej oceny funkcjonowania dzieci i uczniów oraz przechodzenia od rozpoznania potrzeb do planowania indywidualnego, adekwatnego wsparcia.

Akcentowano znaczenie relacji jako podstawy procesu uczenia się oraz konieczność budowania środowiska edukacyjnego opartego na wzajemnym szacunku, współpracy i poczuciu bezpieczeństwa. Zwracano uwagę na potrzebę wspierania nauczycieli w pracy w zróżnicowanych zespołach klasowych oraz rozwijania kompetencji umożliwiających indywidualizację procesu edukacyjnego i adekwatne reagowanie na potrzeby uczniów. W programie kongresu wyraźnie wybrzmiał także wątek dobrostanu nauczycieli oraz uczenia się przez całe życie jako zasobu wspierającego odporność zawodową i zdolność adaptacji do zmian.

SCWEW w praktyce – systemowe wsparcie szkół i nauczycieli

Poruszane podczas kongresu wątki pozostają spójne z założeniami modelu Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW). Model ten opiera się na diagnozie funkcjonalnej, współpracy między specjalistami oraz budowaniu sieci wsparcia wokół szkoły. SCWEW wspomagają nauczycieli w pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych oraz wzmacniają relacyjny i systemowy wymiar edukacji włączającej.

Przestrzenią prezentacji praktycznych rozwiązań pomocnych dla szkół była strefa wystawców. Swoje działania prezentowały w niej instytucje wspierające edukację i rozwój dzieci i młodzieży, w tym 10 Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą. Stoiska SCWEW prezentowały bogatą ofertę wsparcia dla szkół i nauczycieli. Obecność liderów i ekspertów centrów sprzyjała zarówno wzajemnemu sieciowaniu zespołów SCWEW, jak i nawiązywaniu kontaktów pomiędzy przedstawicielami różnych środowisk edukacyjnych. Dla wielu osób była to okazja do poznania praktycznego wymiaru funkcjonowania specjalistycznych centrów oraz różnorodności i zakresu dostępnej oferty wsparcia.

Śląski Kongres Oświaty 2026 potwierdził potrzebę dalszego rozwijania rozwiązań opartych na współpracy, relacjach i systemowym wsparciu szkół. Wnioski płynące z wydarzenia wskazują, że modele takie jak SCWEW stanowią istotny element budowania edukacji włączającej, która odpowiada na realne potrzeby uczniów i nauczycieli oraz sprzyja uczeniu się przez całe życie.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW #ORE

11 czerwca 2026

Edukacja oparta na relacjach. Model SCWEW jako odpowiedź na „Diagnozę Młodzieży 2026”

7 maja br. w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej odbyła się konferencja „Diagnoza – dialog – strategia. Diagnoza Młodzieży 2026 a polityki publiczne dla młodzieży. Czego młode pokolenie oczekuje od państwa w obszarze edukacji? Dialog o potrzebach Generacji Zet”. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli instytucji publicznych, środowisk eksperckich, organizacji społecznych oraz samą młodzież, którzy wspólnie poszukiwali odpowiedzi na pytanie: „Jakiego państwa oczekuje młode pokolenie w obszarze edukacji i rozwoju?”.

Diagnoza, która otwiera rozmowę

Punktem wyjścia był raport „Diagnoza Młodzieży 2026”, zaprezentowany jako fundament do budowy strategii państwa wobec młodych. Zwrócono uwagę, że poprzednia strategia młodzieżowa obowiązywała do 2012 r., co pokazuje skalę systemowego opóźnienia wobec dynamicznych zmian społecznych. Z raportu wyłaniają się dwie istotne obserwacje: młodzi doświadczają deficytu dialogu i sprawczości, a instytucje publiczne są często postrzegane jako nieautentyczne i niedostosowane do współczesności.

Szkoła i państwo w kryzysie relacji

Jednym z najmocniejszych wątków był kryzys relacyjny. Zwrócono uwagę, że instytucje rzadko pełnią dziś funkcję relacyjną, młodzi nie czują się wysłuchani, a brak dialogu przekłada się bezpośrednio na spadek zaufania do państwa. Jednocześnie wybrzmiał niepokojący obraz szkoły funkcjonującej w modelu niedostosowanym do współczesnych wyzwań – obciążonej zarówno kryzysem uczniów, jak i nauczycieli, którzy pozostają bez wystarczającego wsparcia relacyjnego i superwizyjnego.

Nowa logika systemu: relacja, nie tylko struktura

W trakcie konferencji pojawiła się wyraźna potrzeba odejścia od myślenia o politykach publicznych wyłącznie w kategoriach sektorów i resortów. Wskazywano na konieczność budowania realnej współpracy między instytucjami z obszaru edukacji, polityki społecznej i zdrowia oraz organizacjami pozarządowymi i samorządami.

Perspektywa SCWEW

Wnioski z konferencji silnie rezonują z podejściem rozwijanym w ramach projektu SCWEW:

Szkoła jako węzeł systemu, nie tylko jego wykonawca – pierwsza linia diagnozy społecznej, emocjonalnej i edukacyjnej.

Przejście od wsparcia instrumentalnego do relacyjnego (kontakt, zaufanie, obecność).
Dobrostan nauczyciela jako warunek dobrostanu ucznia – bez wzmocnienia dorosłych system nie udźwignie pracy z młodzieżą.

W tym miejscu spotykają się dwa światy: polityka publiczna i praktyka codzienności. SCWEW wpisuje się w logikę zmiany: od systemu zarządzania edukacją do systemu relacyjnego wspierania rozwoju – opartego na współpracy, dialogu i realnym przepływie informacji między instytucjami. Choć działania SCWEW nie są skierowane bezpośrednio do dzieci i uczniów, to właśnie w trosce o nich zmieniamy świat dorosłych. Wierzymy, że dając nauczycielom i specjalistom realne wsparcie, poczucie bezpieczeństwa oraz nowe kompetencje, tworzymy dla młodych pokoleń szkołę, w której każdy może poczuć się naprawdę u siebie.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW #ORE

9 czerwca 2026

W systemie edukacji działa już 107 SCWEW!

1 czerwca br. pracę rozpoczęło 48 Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą, które zostały wyłonione w IV edycji konkursu grantowego. To kolejne centra, które dołączyły do istniejącej sieci – działa już 107 takich ośrodków.

Organy prowadzące powołują zespoły SCWEW, czyli lidera i ekspertów z przedszkoli, szkół i placówek specjalnych – to pierwszy krok w działaniu każdego z centrów. Następnie w przedszkolach i szkołach objętych wsparciem będą opracowywane diagnozy dotyczące potrzeb i możliwości w pracy z grupą lub klasą zróżnicowaną. Na tej podstawie powstaną plany wsparcia. W ciągu pierwszych trzech miesięcy będą się odbywać konsultacje eksperckie dla dyrektorów i pedagogów specjalnych z przedszkoli i szkół objętych wsparciem oraz spotkania eksperckie z nauczycielami, specjalistami i pracownikami niepedagogicznymi.

Niebawem zaprosimy liderów i ekspertów SCWEW na cykl szkoleń, nawiążemy relacje i współpracę, bo „razem możemy więcej”!

Przedsięwzięcia grantowe będą realizowane przez 15 miesięcy – do 31 sierpnia 2027 r.

#FunduszeEuropejskie #FunduszeUE #SCWEW #ORE