Ośrodek Rozwoju Edukacji

Konferencja „Partnerstwo szkoły i rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – uwarunkowania i dobre praktyki”, która odbyła się 14 maja br. w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. Henryka Sienkiewicza (SOSW) w Świdniku, stała się ważną przestrzenią wymiany doświadczeń i refleksji nad rolą współpracy z rodziną w budowaniu skutecznego wsparcia ucznia. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Kuratorium Oświaty w Lublinie we współpracy z SOSW w Świdniku, w którym działa Specjalistyczne Centrum Wspierające Edukację Włączającą.

Konferencja zgromadziła dyrektorów, nauczycieli oraz specjalistów z województwa lubelskiego, którzy są zainteresowani rozwijaniem praktyk sprzyjających edukacji włączającej. To było historyczne wydarzenie dla projektu „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą”, realizowanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie. Pierwszy raz w trakcie jednego wydarzenia zaprezentowały się trzy specjalistyczne centra z województwa lubelskiego.

Już w wystąpieniu otwierającym Lubelski Kurator Oświaty podkreślił znaczenie partnerskich relacji szkoły i rodziny jako warunku realizacji prawa dziecka do edukacji dostosowanej do jego indywidualnych potrzeb i możliwości. Zwrócił uwagę na szczególną rolę dyrektorów w tworzeniu kultury dialogu, zaufania i współodpowiedzialności, a także na konieczność korzystania z rozwiązań systemowych wspierających szkoły – w tym z doświadczeń wypracowanych w ramach SCWEW.

Pierwszy blok merytoryczny konferencji koncentrował się na uwarunkowaniach skutecznego partnerstwa szkoły i rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wystąpienie wicedyrektor Ośrodka Rozwoju Edukacji Marzenny Habib miało szczególne znaczenie w kontekście działań SCWEW, ponieważ akcentowało potrzebę wspólnego rozumienia sytuacji i potrzeb dziecka przez wszystkich uczestników procesu edukacyjnego. Wicedyrektor ORE podkreśliła, że dialog oparty na wzajemnym szacunku i uznaniu kompetencji rodziców jest warunkiem budowania spójnych działań pomocowych – co stanowi jeden z kluczowych obszarów pracy SCWEW.

Uzupełnieniem tej perspektywy było wystąpienie dr hab. Anny Prokopiak, prof. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Prelegentka zwróciła uwagę na potrzeby nauczycieli w zakresie współpracy z rodzicami uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Konieczność wzmacniania kompetencji komunikacyjnych i relacyjnych nauczycieli bezpośrednio koresponduje z zadaniami SCWEW, realizowanymi poprzez doradztwo, szkolenia i wsparcie zespołów szkolnych w codziennej praktyce.

Szczególnie istotne z punktu widzenia rozwoju SCWEW było wystąpienie Małgorzaty Kwiecińskiej, która zaprezentowała szkołę jako środowisko zapewniające uczniom i ich rodzinom zintegrowane, wielospecjalistyczne wsparcie. Przedstawiona koncepcja szkoły wspomaganej przez specjalistów i działającej z wykorzystaniem zasobów SCWEW pokazała, w jaki sposób centra mogą wzmacniać lokalne systemy pomocy, koordynować działania pomocowe oraz budować współpracę interdyscyplinarną na rzecz dziecka i jego rodziny.

W kolejnych wystąpieniach wielokrotnie odwoływano się do praktycznych doświadczeń SCWEW jako rozwiązań systemowych, które pomagają szkołom w pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach. Podkreślano, że centra stanowią istotne zaplecze eksperckie, które umożliwia wzmacnianie kompetencji nauczycieli i dyrektorów, rozwijanie współpracy z rodziną oraz budowanie spójnych strategii wsparcia na poziomie lokalnym.

Ważnym elementem programu były wystąpienia oparte na doświadczeniu praktycznym, które ukazywały znaczenie partnerstwa szkoły i rodziny w codziennej pracy. Dorota Depa, pedagog i terapeuta, odwołując się do własnej pracy zarówno w szkole, jak i w gabinecie terapeutycznym, zwróciła uwagę na znaczenie empatii, spójności oddziaływań edukacyjnych i terapeutycznych oraz rozmowy skoncentrowanej na rozwiązaniach. Wskazane podejście jest zbieżne z filozofią działań SCWEW, które są ukierunkowane na wzmacnianie zasobów i budowanie porozumienia wokół potrzeb dziecka.

Perspektywę systemową i osobistą połączyło wystąpienie dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Olbięcinie, która – jako dyrektor, specjalista i rodzic dziecka z niepełnosprawnością – podkreśliła znaczenie zaufania, uznania kompetencji rodziców oraz wspólnego podejmowania decyzji. To podejście pozostaje w bezpośredniej zgodności z ideą SCWEW, które promują partnerski model współpracy szkoły z rodziną.

Dopełnieniem tej części były wystąpienia Małgorzaty Bieleckiej ze SCWEW w Białej Podlaskiej oraz Anny Chwałek, reprezentującej Stowarzyszenie „Wspólny Świat”. Ukazały one trudne sytuacje we współpracy szkoły i rodziców oraz znaczenie dialogu opartego na szacunku i zrozumieniu. Prezentowane doświadczenia potwierdziły potrzebę systemowego wsparcia szkół w radzeniu sobie z wyzwaniami relacyjnymi – zadania, które SCWEW realizują w praktyce.

Perspektywę szkoły i rodziny uzupełnił kurator sądowy. Podczas wystąpienia zwrócił uwagę, że skuteczna ochrona dobra dziecka – zwłaszcza dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – nie jest możliwa bez ścisłej współpracy wszystkich podmiotów zaangażowanych w jego wsparcie. Zaznaczył, że brak porozumienia pomiędzy szkołą a rodzicami znacząco utrudnia działania podejmowane również przez instytucje systemu pomocy i wsparcia rodziny.

Konferencję zamknęło wystąpienie Agnieszki Pietryki – kierowniczki projektu i głównej ekspertki merytorycznej SCWEW. Zaprezentowała ona realizację projektu oraz zapowiedziała V edycję konkursu grantowego. Podkreśliła znaczenie dalszego rozwijania SCWEW jako trwałego elementu systemu wsparcia szkół w budowaniu edukacji włączającej i partnerskiej współpracy z rodziną.

Konferencja potwierdziła, że skuteczne partnerstwo szkoły i rodziny dziecka opiera się na dialogu, empatii i współodpowiedzialności. Zaprezentowane doświadczenia oraz rozwiązania wypracowane w ramach SCWEW pokazują, że przy odpowiednim wsparciu szkoła może się stać miejscem realnej współpracy, w której dobro dziecka pozostaje nadrzędną wartością. To dla nas wielkie wyróżnienie, że możemy liczyć na specjalistyczne centra, ich chęć działania i dzielenia się rozwiązaniami na rzecz rozwoju uczniów oraz wzmacniania kompetencji nauczycieli i rodziców.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW #ORE

Odejście od kontroli na rzecz wsparcia rozwoju placówki to klucz do obniżenia stresu w zespołach nauczycielskich.

Zapraszamy na kolejne spotkanie online z cyklu „Zasobowa środa” w terminie 10 czerwca o godzinie 18.00. Tematem przewodnim tym razem będzie przywództwo SCWEW w kontekście edukacji włączającej.

Spotkania pod hasłem „Zasobowa środa” są przeznaczone dla kadry specjalistycznych centrów – liderów i ekspertów SCWEW. Zaproszenie do udziału w czerwcowym webinarium kierujemy również do przedstawicieli organów prowadzących, dyrektorów, nauczycieli i specjalistów z przedszkoli, szkół oraz placówek specjalnych, którzy jeszcze nie są uczestnikami projektu.

Rejestracja na spotkanie odbywa się na platformie szkoleniowej Ośrodka Rozwoju Edukacji poprzez elektroniczny formularz rejestracji.

Zanim jednak spotkamy się na kolejnym webinarium, warto powrócić do najważniejszych wniosków z poprzedniego spotkania.

Ostatnie spotkanie z cyklu „Zasobowa środa”, zorganizowane w ramach projektu Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW), poświęcono ewaluacji jako rzetelnej diagnozie połączonej z uważnością na drugiego człowieka.

Podczas webinaru 13 maja zaprezentowano ewaluację jako proces oparty na strukturze GROW (ang. Goal – Reality – Options – Will, cel – rzeczywistość – opcje – wola działania). Takie podejście wyposaża liderów w gotowe procedury działania, co umożliwia budowanie strategii szkoły na jej faktycznych zasobach, a nie na sztywnych wytycznych. Pozwala również mądrze zarządzać procesem wsparcia, tak aby nauczyciele świadomie w nim uczestniczyli i wybierali to, co jest im realnie najbardziej potrzebne. Dzięki temu formalne obowiązki projektowe zmieniają się w żywy i przynoszący wymierne korzyści proces rozwojowy.

We wdrażaniu edukacji włączającej sukces mierzy się trwałą zmianą postaw i budowaniem kultury współpracy. Szkoła potrzebuje dziś przywództwa opartego na empatii i partnerskim dialogu. W tym kontekście SCWEW funkcjonuje jako „mózg” całego procesu – instytucjonalne oparcie, które przejmuje koordynację działań, poszukuje nowych zasobów i sojuszy oraz wspiera dyrektorów i staje się ich partnerem, a nie kontrolerem.

Praktyczny wymiar tego podejścia omówiła Grażyna Dattelbaum, liderka SCWEW w Białymstoku. Doświadczenia z pilotażu dowodzą, że analiza relacji zamiast suchych danych redukuje stres pracowników i pozwala dopasować pomoc do realnych potrzeb nauczycieli. Szkoły współpracujące z projektami zyskują konkretne, darmowe wsparcie: lekcje modelowe, superwizje ułatwiające rozwiązywanie problemów wychowawczych oraz dostęp do wypożyczalni sprzętu specjalistycznego i technologii asystujących.

Omawianie tych zagadnień będzie kontynuowane podczas najbliższego spotkania online „Włącz empatię! Edukacja włączająca a przywództwo SCWEW”, które odbędzie się 10 czerwca o godzinie 18.00. Webinar przybliży specyfikę liderstwa w edukacji włączającej i metody radzenia sobie z oporem. Zaprezentuje nowe narzędzia wspierające organizację pracy w zespole SCWEW.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #SCWEW #ORE