– Ja chcę tablet.
– A ja kolejkę.
– A ja chcę objazdówkę do Chin – powiedziała Kamila, nie zastanawiając się ani chwili.
Marek roześmiał się, widząc jej zaangażowanie w pisanie listu, bo przecież oboje wiedzieli, że nie ma Świętego Mikołaja. Wieczorem Kamila, rozmawiając z przyjaciółką, nabrała jeszcze głębszego przekonania, że marzenia są dla dzieci.
Choć postać Kamili jest wymyślona, doskonale rozumiem jej odczucia. Sama niedawno dałam się wciągnąć w wyprawę na żagle. Żagle to mój jednorożec – odkryłam je w czasie studiów i później, gdy tylko mogłam, wybierałam się na jeziora choćby na jeden dzień.
Podczas wakacyjnych podróży z tęsknotą patrzyłam na łodzie z rozwiniętymi żaglami. Moi „dorośli” przyjaciele nie pływali, więc żagle pozostały w sferze tęsknoty. Znałam ludzi, którzy mieszkali na łodzi – wiele razy im zazdrościłam. Dlatego gdy znajomy zadzwonił z informacją, że mają wolne miejsca na łódce, od razu zaczęłam się pakować. Nie wahałam się ani chwili, bo uwielbiam żeglować. Na miejscu okazało się jednak…
Dlaczego rzadziej tworzymy mapy marzeń?
Nadchodzi magiczny czas życzeń i postanowień noworocznych. Jednak im jesteśmy starsi, tym rzadziej tworzymy swoje mapy marzeń, a życzenia zamieniamy we frazesy. Czasem jeszcze budzi się w nas dawne pragnienie i wtedy w ukryciu zapisujemy je na liście postanowień noworocznych. Jednak bardzo rzadko te listy realizujemy.
Rozwój osobisty już dawno rozpoznał to zjawisko i poradził sobie z nim poprzez coaching wartości oraz ekologię celu. Okazuje się, że nie zawsze warto marzenie zamieniać na cel – czasem lepiej zacząć od przyjrzenia się samemu marzeniu.
Podstawą jest zauważenie, że marzenie może być tylko symbolem, za którym stoją potrzeby i wartości. Już ojcowie psychologii przyglądali się temu zagadnieniu. W tym tekście przywołam podejście Anthony’ego Robbinsa.
Definiuje on sześć podstawowych potrzeb człowieka:
- Pewność / poczucie bezpieczeństwa
- Różnorodność
- Znaczenie / uznanie
- Przynależność / wspólnota
- Rozwój / wzrost
- Wkład / dawanie
Twierdzi, że podejmujemy działanie tylko wtedy, gdy mamy nadzieję na realizację jednej z nich.
Ćwiczenie „Po co?”
Gdybym przed decyzją o wyjeździe na żagle na Solinie zastosowała proste ćwiczenie Robbinsa, pewnie ominęłoby mnie rozczarowanie. Zamiast odruchowo kojarzyć żagle z przygodą i poczuciem przynależności, powinnam była zadać sobie pytanie: „Po co chcę to zrealizować?”.
Podobnie wygląda sytuacja Kamili. Dalekie podróże często są naszymi niespełnionymi marzeniami życia. Jednak gdy udaje się nam wyjechać, zdarza się, że wracamy rozczarowani.
– Po co chcesz pojechać na objazdówkę do Chin? – zapytała Kamilę przyjaciółka.
– To chyba oczywiste. Chcę zobaczyć wszystkie te miejsca.
– Zobaczyć możesz je w internecie. Po co chcesz tam POJECHAĆ?
Kamila po raz pierwszy naprawdę się zastanowiła. Chciała przeżyć coś wyjątkowego, pokazać zdjęcia koleżankom, mieć wspomnienia, do których mogłaby wracać w codziennych obowiązkach. Chciała móc opowiadać o fantastycznych miejscach – bo wszyscy gdzieś wyjeżdżają, a ona ciągle tylko dzieci, praca i nadgodziny, żeby starczyło na kredyt.
Gdyby jej przyjaciółka miała kompetencje coacha, od razu zauważyłaby, że Kamili nie chodzi o podróż do Chin, tylko o realizację potrzeby wyjątkowości, przynależności i uznania. Mogłaby pomóc znaleźć sposoby na zaspokojenie tych potrzeb tu i teraz, dzięki czemu Kamila przestałaby się frustrować niespełnionym marzeniem.
Rola coacha i doradcy
Na tym polega rola coacha – pomóc zrozumieć głębiej, zadawać pytania. Oczywiście potrzebny jest na to czas, nie wystarczy jedno krótkie spotkanie.
Nasze badania wykazały, że nauczyciele oczekują indywidualnego wsparcia. Dlatego jasne stało się, że w dzisiejszym doradztwie metodycznym potrzebne jest podejście procesowe. Zamiast rozwiązywać powierzchowne problemy, warto wesprzeć nauczycieli w zrozumieniu, o co im naprawdę chodzi. Tylko wtedy można zaproponować właściwe wsparcie.
Zamiana marzenia na cel
Kamila była wyraźnie podekscytowana, gdy opowiadała, że dwa z jej zdjęć zostały wybrane na wystawę. Pół roku wcześniej wykonała ćwiczenie zamiany marzenia na cel realizujący potrzeby i zapisała się na kurs fotograficzny.
Zawsze uwielbiała robić zdjęcia i miała w szufladzie schowany całkiem dobry sprzęt. Na jednym z plenerów odkryła pasję do fotografii makro. Teraz była dumna i szczęśliwa, że jej zdjęcia znalazły uznanie nauczycieli i osób z grupy. Zrealizowała dokładnie to, o czym marzyła: potrzebę wyjątkowości, przynależności i uznania.
– Jak to dobrze, że przeczytałam ci swój list do Mikołaja – zaśmiała się.
Czy trzeba rezygnować z marzeń?
Czy to znaczy, że zawsze trzeba rezygnować z marzeń o podróżach? Absolutnie nie. Nie chodzi o rezygnację, lecz o zrozumienie całości – o szerszą perspektywę. Czasem marzenia dotyczą czegoś konkretnego: podróży, zmiany pracy czy przeprowadzki. Odkładamy je, bo myślimy, że realizacja będzie trudna.
A gdyby dało się osiągać marzenia lekko? Gdyby można było robić w życiu siedmiomilowe kroki w czarodziejskich butach?
Natura zna takie możliwości. Nić pajęcza może rozciągnąć się o 40% bez zerwania i jest dwukrotnie bardziej wytrzymała od liny stalowej o tej samej grubości.
Naukowcy odkrywają coraz więcej lekkich i niezwykle wytrzymałych materiałów:
- rowery wyczynowe z kompozytów i aluminium są lżejsze o połowę, a jednocześnie bardziej wytrzymałe;
- tytan wzmacnia silniki odrzutowe i protezy, jest przy tym całkowicie odporny na korozję;
- włókno węglowe jest ponad 100 razy cieńsze od ludzkiego włosa, wzmacnia żagle, łopaty wiatraków i kadłuby jachtów.
Czy więc może być skutecznie i lekko? Tak. Po trzykroć tak. Wystarczy przestać działać tradycyjnie, a zacząć – nowocześnie.
Także w doradztwie – lekkie, ale dobrze dobrane narzędzia mogą dać ogromną siłę.
Podsumowanie
Kluczową rolą doradztwa rozwojowego jest wsparcie procesu zamiany marzenia na cel, który bezpośrednio zaspokaja prawdziwe potrzeby. To procesowe i nowoczesne podejście prowadzi do skutecznej i lekkiej realizacji celów, bez konieczności rezygnowania z prawdziwych aspiracji.
W naszym projekcie rozwijamy kompetencje procesowego podejścia do doradztwa metodycznego.
Zapraszamy doradców metodycznych i nauczycieli konsultantów.
Chcesz dołączyć? Zapisz się!
Beata Michalska
ekspertka projektu „Opracowanie rozwiązań zapewniających dostęp do wysokiej jakości zindywidualizowanego i spersonalizowanego doradztwa metodycznego”
#FunduszeEU
