Ośrodek Rozwoju Edukacji

W roku szkolnym 2024/2025 w 12 szkołach podstawowych w całej Polsce przeprowadziliśmy pilotaż wdrożenia modułowych e-podręczników – nowoczesnego rozwiązania edukacyjnego, które wspiera nauczycieli i uczniów w procesie nauczania i uczenia się w sposób bardziej elastyczny, spersonalizowany i angażujący. Projekt, realizowany przy współfinansowaniu z Funduszy Europejskich, dowiódł, że modułowe e-podręczniki są czymś znacznie więcej niż elektroniczną wersją książki – mogą stać się dynamicznym środowiskiem nauki.

Edukacja szyta na miarę

Modułowy e-podręcznik to elastyczny zestaw treści i narzędzi, z którego nauczyciel może budować własną ścieżkę dydaktyczną – dostosowaną do poziomu, tempa i stylu uczenia się uczniów. Każdy moduł stanowi samodzielny blok. Ich swobodne zestawianie daje możliwość różnicowania pracy z klasą. Dzięki temu nauczyciel nie musi ograniczać się do jednej ścieżki – może dowolnie skracać, rozbudowywać lub modyfikować materiały.

To właśnie elastyczność była zaletą narzędzia najczęściej wskazywaną przez nauczycieli. W pilotażu wzięło udział ponad 350 uczniów i 24 nauczycieli z 12 szkół. Projekt objął 12 przedmiotów: od biologii i chemii, przez matematykę, historię, WOS, język polski, po plastykę i muzykę. Każda szkoła samodzielnie decydowała o tempie i zakresie wdrażania e-podręcznika, co pozwoliło na zbudowanie zróżnicowanych, autentycznych doświadczeń.

Angażujący sposób uczenia się

Wypowiedzi uczniów, rodziców i nauczycieli zebrane w trakcie pilotażu jednoznacznie pokazują, że modułowe e-podręczniki zwiększają zaangażowanie w proces uczenia się. Uczniowie podkreślali nowoczesną i atrakcyjną formę materiałów, szczególnie:

• filmy, animacje i symulacje,
• interaktywne quizy i zadania,
• infografiki, nagrania i słuchowiska,
• możliwość pracy we własnym tempie.

Dzięki treściom multimedialnym uczniowie lepiej rozumieli złożone zjawiska i procesy. W biologii pomagało to wizualizować układy organizmu, w chemii – reakcje i budowę atomu, w geografii – procesy przyrodnicze, a w matematyce – trudniejsze zagadnienia logiczne i geometryczne.

Rodzice zauważali większą samodzielność dzieci, lepsze zrozumienie materiału i rosnącą motywację do nauki. Nauczyciele potwierdzali, że aktywizujące formy pracy przekładają się na wyższą frekwencję, lepszą koncentrację oraz efektywniejsze wykorzystanie czasu lekcji.

Wsparcie dla nauczycieli

W pilotażu ważnym elementem było zapewnienie nauczycielom wsparcia – zarówno technicznego, jak i metodycznego. Każdy z pedagogów uczestniczących w projekcie miał swojego mentora, a przed rozpoczęciem zajęć odbył szkolenie wprowadzające. Dzięki temu mógł nie tylko poznać narzędzie, lecz także rozwinąć swoje kompetencje cyfrowe i dydaktyczne.

Wielu nauczycieli podkreślało, że korzystanie z modułowych e-podręczników pozwoliło im zaoszczędzić czas na przygotowanie zajęć i lepiej planować proces nauczania. Zebranie treści w jednym miejscu umożliwia łatwiejsze zarządzanie materiałami i dostosowywanie ich do potrzeb konkretnej klasy. Nauczyciele doceniali także przejrzysty interfejs, funkcjonalności systemu zarządzania nauczaniem (LMS) oraz możliwość obserwowania postępów uczniów w czasie rzeczywistym.

Edukacja włączająca w praktyce

Jednym z kluczowych celów pilotażu było sprawdzenie, w jakim stopniu modułowe e-podręczniki wspierają edukację włączającą. Raport z pilotażu jednoznacznie wskazuje, że narzędzie dobrze odpowiada na zróżnicowane potrzeby uczniów.

E-podręczniki umożliwiają między innymi:

• powiększanie tekstu i grafiki,
• odsłuchiwanie treści,
• wielokrotne powtarzanie ćwiczeń i zadań,
• indywidualne tempo pracy,
• różnorodność form przekazu.

Dzięki temu uczniowie z dysleksją, trudnościami w koncentracji uwagi, w spektrum autyzmu czy z innymi niepełnosprawnościami lub specyficznymi potrzebami mogli w sposób bardziej komfortowy i skuteczny uczestniczyć w lekcjach. Nauczyciele wysoko ocenili możliwość dostosowania poziomu trudności oraz formy materiału do potrzeb konkretnych grup uczniów, a praca w parach i grupach dodatkowo wzmacniała integrację zespołów klasowych.

Technologia jako wsparcie, nie cel sam w sobie

W raporcie z pilotażu zwrócono też uwagę na wyzwania techniczne, które pojawiły się szczególnie na początku: logowanie, stabilność platformy czy ograniczenia kreatora treści. Te problemy nie przysłoniły jednak ogólnej oceny – modułowe e-podręczniki zostały bardzo pozytywnie przyjęte przez uczniów i nauczycieli. Wyniki pilotażu pokazały, że skuteczne wdrożenie technologii wymaga dobrego przygotowania szkół i nauczycieli, ale przynosi wymierne efekty.

Wnioski i kierunki dalszego rozwoju

Pilotaż modułowych e-podręczników zakończył się pozytywną weryfikacją założeń projektu. Potwierdzono, że:

• e-podręczniki zwiększają motywację i zaangażowanie uczniów,
• wspierają indywidualizację nauczania,
• ułatwiają pracę nauczycieli i sprzyjają rozwojowi kompetencji cyfrowych,
• dobrze wpisują się w ideę edukacji włączającej,
• są nowoczesnym narzędziem dydaktycznym, które odpowiada na realne potrzeby szkół.

Wśród rekomendacji znalazły się m.in. dalsze rozwijanie wersji offline, rozszerzanie funkcji kreatora, poprawa intuicyjności interfejsu oraz integracja z popularnymi narzędziami zewnętrznymi. Ważnym wnioskiem jest także potrzeba konsekwentnego wsparcia nauczycieli w procesie cyfrowej transformacji szkoły – zarówno szkoleniowego, jak i technicznego.

Nowy etap edukacji cyfrowej

Wdrażanie modułowych e-podręczników pokazało, że szkoła może być miejscem, w którym nowoczesna technologia realnie wspiera proces nauczania i uczenia się. Nie zastępuje nauczyciela – tylko daje mu więcej możliwości. Nie zamyka uczniów w schematach – tylko otwiera przestrzeń dla indywidualnego rozwoju.

Pilotaż to dopiero pierwszy krok. Na jego fundamentach można budować nowoczesny, dostępny i inkluzyjny system edukacji, w którym każdy uczeń ma szansę rozwijać swój potencjał, a każdy nauczyciel – otrzymuje narzędzia, które naprawdę wspierają jego pracę.

Tekst powstał na podstawie „Raportu końcowego z pilotażowego wdrożenia modułowych e-podręczników w szkołach podstawowych”, który można pobrać ze strony ORE: Raport końcowy z pilotażu Modułowych podręczników.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie

6–7 marca br. we Wrześni odbyła się ogólnopolska konferencja „Lepsza Edukacja” – jedno z ważniejszych wydarzeń poświęconych kierunkom rozwoju współczesnej szkoły. Tegoroczna edycja, realizowana pod hasłem „Edukacja bez granic. AI – Projekty – Relacje”, zgromadziła nauczycieli, dyrektorów, ekspertów i pasjonatów edukacji z całej Polski.

Projekt „Pilotażowe wdrożenie modułowych e-podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e-materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się” był obecny podczas wydarzenia na wielu poziomach – zarówno w części merytorycznej, jak i w przestrzeni networkingowej.

Jednym z ważnych punktów programu była sesja plenarna, w ramach której dr Adam Gogacz, ekspert projektu, wygłosił wystąpienie „Modułowe e-podręczniki. Indywidualizacja i stosowanie e-materiałów – z głowy czy z głową?”.

Podczas prelekcji zwrócił uwagę na kluczową rolę świadomego i celowego wykorzystywania zasobów cyfrowych w procesie uczenia. Podkreślił, że nowoczesne e-materiały nie są jedynie dodatkiem do lekcji, ale mogą stać się realnym wsparciem w indywidualizacji pracy z uczniami – pod warunkiem że nauczyciel korzysta z nich w sposób przemyślany i dostosowany do potrzeb konkretnej klasy. Prezentacja wpisywała się w szerszą refleksję nad rolą technologii w edukacji – nie jako celu samego w sobie, lecz jako narzędzia wspierającego rozwój ucznia i nauczyciela.

Drugim ważnym elementem obecności projektu były warsztaty prowadzone przez Dominikę Gaponiuk – ekspertkę projektu. Zajęcia pt. „Twórz lekcje po swojemu – warsztaty z modułowymi e-podręcznikami i ZPE” cieszyły się dużym zainteresowaniem uczestników konferencji.

Warsztaty pokazywały w praktyczny sposób, jak prosto tworzyć angażujące materiały dydaktyczne z wykorzystaniem zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. Szczególny nacisk położono na: korzystanie z gotowych modułowych e-podręczników, ich modyfikowanie i łączenie oraz dostosowywanie materiałów do zróżnicowanych potrzeb uczniów.

Warsztaty udowodniły, że tworzenie cyfrowych lekcji nie musi być czasochłonne ani skomplikowane – wystarczy znajomość dostępnych narzędzi i otwartość na nowe rozwiązania.

Podczas konferencji uczestnicy mogli również odwiedzić stoisko Ośrodka Rozwoju Edukacji, które stało się przestrzenią licznych rozmów i inspirujących spotkań. Prezentowaliśmy modułowe e-podręczniki, opowiadaliśmy o ich możliwościach oraz odpowiadaliśmy na pytania nauczycieli dotyczące praktycznego zastosowania tych podręczników w szkole.

Bezpośredni kontakt z uczestnikami potwierdził, jak duże jest zainteresowanie elastycznymi, nowoczesnymi rozwiązaniami edukacyjnymi oraz jak ważne jest wsparcie nauczycieli we wdrażaniu nowych narzędzi. Rozmowy dotyczyły zarówno codziennych wyzwań dydaktycznych, jak i poszukiwania sposobów na zwiększenie zaangażowania uczniów.

Obecność projektu na konferencji „Lepsza Edukacja” była kolejną okazją do upowszechniania idei nowoczesnej edukacji opartej na elastycznych, dostępnych i łatwych do modyfikowania e-materiałach.

Spotkania z nauczycielami, udział w sesjach eksperckich oraz opinie z warsztatów potwierdziły, że kierunek, w którym rozwijane są modułowe e-podręczniki, odpowiada na realne potrzeby szkoły – potrzebę indywidualizacji, dostępności i praktycznego wsparcia pracy nauczyciela.

#FunduszeEuropejskie #FunduszeUE

25–26 lutego br. w Warszawie odbyło się ogólnopolskie wydarzenie edukacyjne „Innowacje w edukacji: Zestawy Edukacyjne i Zintegrowana Platforma Edukacyjna w praktyce”. Zostało ono zorganizowane w ramach projektu „Popularyzacja zestawów narzędzi edukacyjnych oraz metod nauczania i uczenia się wspomagających rozwój kluczowych kompetencji uczniów, dostosowanych do potrzeb rynku pracy”, który realizuje Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Spotkanie miało na celu podsumowanie rezultatów projektu, prezentację raportu końcowego z wdrożeń oraz wymianę doświadczeń związanych z wykorzystaniem zestawów narzędzi edukacyjnych i Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej w praktyce szkolnej. W programie znalazły się m.in. wykład inauguracyjny poświęcony trendom w edukacji i kompetencjom przyszłości, prezentacja wyników ewaluacyjnych, panele dyskusyjne dotyczące roli narzędzi cyfrowych w dydaktyce, a także premiera filmów popularyzujących Zintegrowaną Platformę Edukacyjną.

Nasz projekt „Pilotażowe wdrożenie modułowych e-podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e-materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się” był reprezentowany przez eksperta dr. Adama Gogacza. Wygłosił on wykład „Zintegrowana Platforma Edukacyjna jako narzędzie wspierające rozwój kompetencji cyfrowych nauczycieli i uczniów”.

W swoim wystąpieniu dr Adam Gogacz zwrócił uwagę na praktyczny wymiar wykorzystania Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej w codziennej pracy szkoły. Podkreślił, że kompetencje cyfrowe nie są dziś dodatkiem do procesu kształcenia, lecz jego integralną częścią – zarówno w kontekście pracy nauczyciela, jak i przygotowania uczniów do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającym się świecie. Wskazał również, jak nowoczesne e-materiały, w tym modułowe e-podręczniki, mogą wspierać indywidualizację nauczania, rozwój krytycznego myślenia oraz umiejętność samodzielnego uczenia się.

Udział w wydarzeniu był dla naszego zespołu ważną okazją do zaprezentowania założeń i doświadczeń związanych z pilotażem modułowych e-podręczników, a także do rozmów z nauczycielami, dyrektorami i ekspertami na temat kierunków rozwoju nowoczesnej edukacji. Wspólna refleksja nad kompetencjami przyszłości, rolą technologii oraz realnymi potrzebami szkół pokazuje, jak istotne jest systemowe wsparcie nauczycieli w transformacji cyfrowej.

Dziękujemy organizatorom za zaproszenie i możliwość współtworzenia przestrzeni dialogu o edukacji jutra. Wierzymy, że takie spotkania wzmacniają środowisko oświatowe i przyczyniają się do budowania szkoły, która nadąża za światem zmian – mądrze, odpowiedzialnie i z myślą o uczniu.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie

W Białymstoku odbyła się czterodniowa (20–23 lutego br.) XXXIV Krajowa Konferencja Stowarzyszenia Nauczycieli Matematyki „Barwy matematyki”. To jedno z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu środowiska nauczycieli matematyki w Polsce. Ośrodek Rozwoju Edukacji objął konferencję patronatem honorowym. Dlatego podczas jej rozpoczęcia kilka słów do uczestników w imieniu dyrektora ORE Andrzeja Suchenka wygłosiła wicedyrektor ORE Małgorzata Szeja.

Jak podkreślają organizatorzy, w konferencji wzięło udział ponad 800 nauczycieli z całego kraju. W tak inspirującym i różnorodnym gronie nie mogło zabraknąć także przedstawicieli naszego projektu.

Pierwszego dnia konferencji, w sesji wystąpień plenarnych, główny ekspert merytoryczny projektu dr Adam Gogacz poprowadził wykład „Modułowe e-podręczniki – paleta możliwości”. Wystąpienie doskonale wpisało się w ideę tematu „Barwy matematyki”, ponieważ pokazało, że współczesna edukacja matematyczna nie jest czarno-biała. Może być elastyczna, różnorodna i dopasowana do potrzeb uczniów oraz stylu pracy nauczyciela.

Prelegent zaprezentował, w jaki sposób modułowa konstrukcja e-podręczników pozwala budować lekcje „na miarę” – łączyć treści, wybierać ścieżki pracy, różnicować poziom trudności oraz dostosowywać materiał do możliwości konkretnej klasy. Podkreślił także rolę nowoczesnych e-materiałów jako realnego wsparcia w codziennej pracy nauczyciela – nie jako dodatku, lecz jako przemyślanego narzędzia dydaktycznego.

Drugi dzień konferencji był dla nas czasem intensywnej pracy warsztatowej. W programie sesji znalazły się dwa spotkania prowadzone przez ekspertów projektu.

Pierwsze z nich „Twórz lekcje po swojemu – warsztaty z Modułowymi e-podręcznikami i ZPE” poprowadziła Dominika Gaponiuk. Uczestnicy zajęć mieli okazję w praktyce zobaczyć, jak korzystać z modułowych e-podręczników oraz zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej, aby elastycznie planować lekcje i dopasowywać materiały do potrzeb uczniów. Nauczyciele pracowali na konkretnych przykładach, testowali rozwiązania i wymieniali się doświadczeniami.

Drugie spotkanie „Matematyka potrzebna każdemu – modułowy e-podręcznik do matematyki w SP” poprowadził Adam Makowski. Pokazał, w jaki sposób modułowy e-podręcznik do matematyki w szkole podstawowej wspiera nauczyciela w realizacji celów edukacyjnych, a jednocześnie pomaga budować lekcje oparte na zrozumieniu, sensie i praktycznym zastosowaniu matematyki.

Uczestnicy podkreślali, że zaprezentowane rozwiązania są konkretne i możliwe do wdrożenia „od zaraz”, bez konieczności rewolucjonizowania całego warsztatu pracy. Docenili przejrzystość struktury materiałów, możliwość wyboru oraz ich funkcjonalność w pracy z uczniami ze zróżnicowanymi potrzebami.

Tegoroczne „Barwy matematyki” pokazały wyraźnie, że środowisko nauczycieli jest otwarte na zmiany i gotowe do sięgania po rozwiązania, które realnie wspierają proces uczenia się. W kontekście licznych dyskusji o podstawie programowej, ocenianiu, wykorzystaniu technologii czy dobrostanie nauczycieli modułowe e-podręczniki okazały się narzędziem, które odpowiada na współczesne wyzwania szkoły.

Elastyczność, możliwość personalizacji, integracja z narzędziami cyfrowymi oraz nacisk na aktywność ucznia – to elementy, które sprawiają, że modułowe e-podręczniki naturalnie wpisują się w model nowoczesnej edukacji. Edukacji, która stawia na sprawczość ucznia, świadome planowanie procesu dydaktycznego i mądre wykorzystanie technologii.